21 kumsalda gece yasağı: Cezası 700 bin TL!

Türkiye’nin Akdeniz, Ege ve Güney kıyılarında yer alan ve nesli tehlike altındaki caretta caretta ile yeşil deniz kaplumbağalarının (chelonia mydas) en önemli yuvalama alanları arasında bulunan 21 kumsalda 2026 yılı yuvalama sezonu kapsamında gece giriş yasağı yürürlüğe girdi. 1 Mayıs itibarıyla başlayan uygulama, eylül ayı sonuna kadar devam edecek.

Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen koruma programı kapsamında, kumsalların saat 20.00 ile 08.00 arasında insan kullanımına kapatıldığı bildirildi. Yetkililer, bu saat aralığında sahillerin tamamen kaplumbağaların doğal yaşam alanı olarak bırakıldığını vurguladı.

Ateş, mangal ve kamp faaliyetleri tamamen yasaklandı

Koruma altındaki sahillerde yalnızca gece giriş değil, aynı zamanda birçok faaliyet de yasak kapsamına alındı. Buna göre kumsallarda ateş ve mangal yakılması, çadır kurulması, kamp yapılması ve motorlu araçlarla giriş yapılması kesin olarak yasaklandı. Uzmanlar, özellikle yapay ışık kaynaklarının yavru kaplumbağaların denize yönelimini bozduğunu ve bu nedenle gece saatlerinde insan etkisinin tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini belirtiyor.

Yetkililer, sahillerde hem biyolojik çeşitliliğin korunması hem de yavru çıkış döneminde ekosistemin zarar görmemesi için denetimlerin artırıldığını ifade etti. Koruma çalışmalarının özellikle Antalya, Muğla, Mersin, Adana ve Hatay kıyılarında yoğunlaştırıldığı bildirildi.

İhlal edenlere 699 bin TL ceza uygulanacak

2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında belirlenen kurallara uymayanlara 2026 yılı için 699 bin 245 TL idari para cezası uygulanacağı açıklandı. Tüzel kişiler ve kurumlar için ise bu cezanın üç katına kadar çıkabileceği belirtildi.

Yetkililer, özellikle yuvalara zarar verilmesi, kumların tahrip edilmesi veya doğal yaşam alanının bozulması gibi durumların ağır yaptırımlara tabi olduğunu vurguladı. Denetimlerin hem sahil güvenlik ekipleri hem de çevre koruma birimleri tarafından gece gündüz sürdürüleceği aktarıldı.

Türkiye Akdeniz’in en büyük yuvalama alanına sahip

Uzmanlara göre Türkiye kıyıları, Akdeniz’deki en önemli deniz kaplumbağası üreme bölgeleri arasında yer alıyor. Özellikle Antalya’daki 30 kilometrelik Belek sahili, hem Türkiye’nin hem de Akdeniz’in en yoğun yuvalama alanı olarak öne çıkıyor.

Türkiye genelinde 9’u Antalya’da olmak üzere Muğla, Mersin, Adana ve Hatay illerinde toplam 21 kumsal koruma altında bulunuyor. Bu alanlar arasında İztuzu, Patara, Çıralı-Olimpos, Dalyan, Fethiye, Göksu Deltası, Akyatan ve Samandağ gibi önemli ekosistemler yer alıyor.

Gece kaplumbağalara, gündüz insanlara bırakılıyor

Uygulama kapsamında sahiller gün içinde ziyaretçilere açık tutulurken, gece saatlerinde tamamen doğal yaşama bırakılıyor. Yetkililer, bu düzenlemenin hem turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği hem de türlerin korunması açısından kritik önem taşıdığını belirtiyor.

Uzmanlar, özellikle yavruların yumurtadan çıkıp denize ulaşma sürecinde ışık kirliliğinin ciddi tehdit oluşturduğunu vurgularken, toplumun bu konuda daha duyarlı olması gerektiğine dikkat çekiyor. Denetimlerin sezon boyunca aralıksız devam edeceği ifade ediliyor. (DHA)